ปัจจัยและสาเหตุในการเป็นเส้นเลือดขอด วิธีการรักษา ดูแล และเทคโนโลยีทางการแพทย์

 
สาเหตุของเส้นเลือดขอดเกิดได้จากอะไรบ้าง  มีเหตุของเส้นเลือดขอดมีหลายอย่าง  ถ้าดูจากสาเหตุที่ดูจากเส้นเลือดจริง ๆ เพราะว่าเส้นเลือดของคนเรามีลิ้นเปิด-ปิด  เหมือนลิ้นหัวใจ  แต่การทำงานจะไม่ซ้ำซ้อนขนาดนั้น  ลิ้นตัวนี้จะเป็นตัวควบคุมการทำงานของเลือด  ให้เลือดที่ปลายขาวิ่งกลับเข้ามาที่หัวใจ  และเข้ามาฟอกที่นี่  ลิ้นตัวนี้คล้ายจะพิการ  ไม่สามารถทำงานได้และจะแข็งตัว  ส่วนใหญ่ที่พบจะเป็นแบบนี้และเส้นเลือดในร่างกายของคนเราจะมีเส้นเลือดแดงและเส้นเลือดดำซึ่งเส้นเลือดดำมี 2 ระบบ  คือเส้นเลือดดำที่อยู่ตื้นที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าและเส้นเลือดดำที่อยู่ลึกเป็นเส้นเลือดที่คนเรามองไม่เห็นเป็นเส้นเลือดหลักที่ร่างกายใช้  ถึงเราไม่มีเส้นเลือดตื้น  แต่มีระบบลึก  ร่างกายคนเราก็อยู่ได้  เสื้อเลือดขอดตามหลักทั่วไปคนมักจะมองข้ามเพราะอาการไม่บ่งชี้รู้สึกเจ็บปวดทรมาน  ใช่  อาการจะไม่เหมือนกับที่เกิดจากเส้นเลือดแดง  ที่เป็นแล้วตายหรือพิการ  แต่เส้นเลือดดำเป็นแล้วจะรู้สึกรำคาญ หรืออย่างดีก็ไม่สวย  คนจะรู้สึกว่า  ต้องรักษา  ต้องผ่าตัด  ไม่เอาดีกว่า  ส่วนใหญ่จะใช้วิธีการปกปิดโดยการใส่กางเกงขายาว  หรือใส่ถุงน่อง  และโดยทั่วไปแล้วการที่คนเราเป็นเส้นเลือดขอด  กว่าจะเป็นได้น่าจะเกิดจากการสะสมมาเป็นระยะเวลาไม่ต่ำกว่า 1 ปี  มูลเหตุของเส้นเลือดขอดจริง ๆ เกิดจากอะไร  มีหลายปัจจัยอันหนึ่งเชื่อว่ามาจากฮอร์โมน  ในผู้หญิงมีแนวโน้มเป็นมากกว่าผู้ชาย  คนที่ตั้งครรภ์และหลังตั้งครรภ์ก็มักจะเจอมากกว่าคนทั่วไป  เป็นความเชื่อส่วนหนึ่งที่ว่ามาจากฮอร์โมน  ซึ่งก็ไม่ชัดเจนว่ามาจากฮอร์โมนตัวไหน  แต่บางคนก็เชื่อว่ามาจากกรรมพันธุ์  เพราะบางคนที่มีพ่อแม่เป็น  ในรุ่นลูกมักจะมีลูกคนหรือสองคนเป็น  อายุที่พบเจอสามารถพบเจอได้หมด  14-16 ปี ก็เป็นเส้นเลือดขอดได้  อายุจึงมิใช่ปัจจัยหลัก  อีกสาเหตุก็คือ  อาชีพ  แต่น่าจะเป็นปัจจัยส่งเสริม  คนที่มีอาชีพขายของหรือจำเป็นต้องยืนมาก ๆ เลือดก็จะไปกองที่ขาทำให้ขาบวม  บางคนเป็นตะคิว  ยืนนาน ๆ ไม่ได้  เมื่อยที่น่อง  ยืนก็เมื่อยอาจเป็นอาการเมื่อยข้างเดียวหรือ 2 ข้างก็ได้  บางคนไม่รู้ว่าเกิดจากอาการที่เกี่ยวกับเส้นเลือดขอด  คิดว่าเป็นอาการจากโรคอื่นไป  และอาการของคนที่เป็นเยอะ ๆ จะมีผลต่อสุขภาพจริง ๆ ที่ต้องรักษา
 
 
วิธีการรักษาที่ได้ผล
เริ่มจากการรักษาที่ไม่ได้ผล  กินยา  เพราะยากินของเส้นเลือดขอดคือตัวยาเดียวกับริดสีดวงทวาร  กินเพียงเพื่อบรรเทา  ฉีดยา  เพียงเพื่อลบริ้วรอยได้บางส่วน  เลเซอร์ที่ลบฝ้าก็ช่วยทำให้แค่จางลง  แต่ก็ไม่ได้แก้ไขสาเหตุ  เพราะสาเหตุจริง ๆ คือลิ้นของหลอดเลือดทั้งขา  ตั้งแต่ขาหนีบจนถึงเข่าเสีย  จึงทำให้เกิดเส้นเลือดขอด  ตามน่อง  เข่า  การรักษาที่แก้ไขปัญหานี้ได้คือ  ต้องเอาเส้นเลือดที่มีปัญหานี้ออกไป  เมื่อ 5 ปี หรือ 20 ปีที่แล้ว  การผ่าตัดต้องลอกเอาเส้นเลือดที่เสียออกไป  ซึ่งต้องใช้เวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมง  แต่จริง ๆ การผ่าตัดมีกจะไม่คุ้มค่าที่จะผ่าเพราะเรื่องเพียงเท่านี้  คนทั่วไปมักจะมองว่า  ทนได้
 
 
รูปแบบวิธีการผ่าตัด
มีการเปิดแผลที่หัวเข่าหรือขาหนีบ  ลอกดึงเอาท่อทั้งท่อออกมา  จะต้องนอนที่โรงพยาบาล  คนส่วนใหญ่มองว่าได้ไม่คุ้มเสีย  จึงขอทนดีกว่า  แต่ปัจจุบันมีวิวัฒนาการการผ่าตัดแบบใหม่  เป็นการรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัด  แต่จะหลักการเดียวกัน  คือ เส้นเลือดนี้ไม่มีประโยชน์ก็ทำให้ฝ่อเสีย  วิธีการก็คิอ  การเปิดรูเล็ก ๆ บริเวณหัวเข่าแผลกว้างสัก 2-3 มิลลิเมตร  แล้วสอดท่อเข้าไปในเส้นเลือดที่ว่านี้  จากนั้นให้พลังงานเลเซอร์จากตำแหน่งขาหนีบยาวไปถึงตำแหน่งเข่า  ทำให้เส้นเลือดฝ่อลงไป  ทำให้ไม่มีเลือดวิ่งผ่านเส้นเลือดนี้อีก  และในร่างกายคนเรามีเส้นเลือดดำมากมายและเลือดก็จะวิ่งเข้าสู่เส้นเลือดที่อยู่ลึกลงไป  และก็วิ่งเข้าสู่หัวใจได้ตามปกติ  และรอยแผลเป็นที่ทำการผ่าตัดแบบใหม่ก็แทบจะหาไม่เจอ  ค่าใช้จ่ายของการผ่าตัดด้วยวิธีการนี้ถูกกว่าการผ่าตัดแบบธรรมดา 70-80% ของการผ่าตัดปกติ  แต่การผ่าตัดด้วยวิธีนี้อาจจะไม่หายขาด  บางคนอาจกลับมาทำใหม่เพียง 5% เท่านั้น เท่ากับ 1 ใน 20 ที่ว่าเป็นใหม่ได้  อาจเป็นเพราะคงเหลือเส้นเลือดเล็ก ๆ ยังคงผุดได้ใหม่ได้  แต่การผ่าตัดด้วยเลเซอร์มักจะพบรอยเขียวช้ำบ้าง  แดงบ้าง  กินยาแก้ปวดก็หาย  แต่ต้องนอนโรงพยาบาล 1 คืน  เพื่อดูอาการ  บางคนกลับบ้านก็มี
 
คุณสมบัติของเครื่องเลเซอร์
เครื่องที่อยู่ภายนอกดูเหมือนเครื่องธรรมดา  หัวที่จะใช้สอดไปในร่างกายคนไข้  จะมีเลเซอร์ตรงปลาย  ตัวที่จะปล่อยพลังงานเลเซอร์ก็จะอยู่ที่ส่วนปลายซึ่งมีขนาด 2 มิลลิเมตรเท่านั้น  และก่อนทำแนะนำให้งดอาหาร 4 ชั่วโมง  และจะให้น้ำเกลือคนไข้ด้วย  ทั้งหมดจะใช้ยาชาเฉพาะที่ โดยการฉีดยาชารอบ ๆ เส้นเลือดดำเท่านั้น  ไม่จำเป็นต้องใช้ยาสลบ  บางครั้งคนที่เป็นโรคปอด  โรคหัวใจ  ก็ดมยาสลบไม่ได้  บางคนบล็อคหลังก็มีผลข้างเคียงได้  และเวลาทำการผ่าตัดด้วยเลเซอร์จะใช้วิธีดูจากเครื่องอัลตร้าซาวน์  จะได้ความแม่นยำและจะเป็นตัวนำเข้าท่อไป  ซึ่งการสอดท่อเลเซอร์ต้องอาศัยความแม่นยำ  โดยใช้เวลาในการผ่าตัดประมาณ 1 ชั่วโมง  แล้วใช้อีลาสติกพันแผลรอดูอาการ 6 ชั่วโมง ก็กลับบ้านได้
 
ปัจจุบันความรู้เกี่ยวกับเส้นเลือดขอดแพร่หลายมากน้อยเพียงใด
คนไข้ส่วนใหญ่มักจะไม่รู้ว่ายังมีวิธีที่รักษาได้โดยไม่ต้องมีการผ่าตัด  จริง ๆ แล้วอยากให้คนไทยรู้จักมาก ๆ แต่ต่างชาติจะรู้จักวิธีการรักษาด้วยการผ่าตัดแบบเลเซอร์  ซึ่งเป็นการผ่าตัดแบบพลังงานความร้อน  ไม่มีอันตรายต่อสุขภาพ
 
 ดาวน์โหลดบทความที่เคยตีพิมพ์เรื่องนี้ในนิตยสารขวัญเรือน

รศ.นพ.คมกริช ฐานิสโร